image_pdfimage_printچاپ
صفحه قبلی
 دسته: 
عنوان :دستورالعمل اجرائی جعاله
تاریخ ابلاغ:
تاریخ اجرا:
تاریخ تصویب:۱۹/۱/۱۳۶۳
وضعیت: معتیر

قوانین و مقررات مرتبط:  بخشنامه شماره نب/۳۰۱۵/۶۸ مورخ ۱۸/۸/۱۳۶۵

بخشنامه شماره نب/۱۹۳۷ مورخ ۱۹/۴/۱۳۷۴

بخشنامه شماره نب/۶۱۹۵ مورخ ۲۲/۹/۱۳۷۴

بخشنامه شماره نب/۲۲۷۶ مورخ ۹/۴/۱۳۷۶

بخشنامه شماره نت/۲۲۰۲ مورخ ۳/۴/۱۳۷۸

بخشنامه شماره مب/۱۴۶۹ مورخ ۱۵/۹/۱۳۸۳

بخشنامه شماره مب/۱۲۴۰ مورخ ۱۶/۸/۱۳۸۳

بخشنامه شماره مب/۷۷۲ مورخ ۲۷/۴/۱۳۸۴

بخشنامه شماره مب/۸۶۰ مورخ ۶/۵/۱۳۸۴

   

 

 دستورالعمل اجرائی جعاله

 

ماده ۱- منظور از جعاله در این دستور العمل عبارت است از التزام شخص (جاعل) یا (کارفرما) به ادای مبلغ یا اجرت معلوم (جعل ) در مقابل انجام عمل معین، ”طبق قرارداد“ طرفی که عمل را انجام می‌دهد ” عامل“ یا ”پیمانکار“ نامیده می‌شود.

ماده ۲- بانک‏ها می‌توانند به منظور ایجاد تسهیلات لازم برای گسترش امور تولیدی. بازرگانی و خدماتی با تنظیم قرارداد به‏ عنوان عامل یا عندالاقتضا به عنوان” جاعل “ مبادرت به جعاله نمایند.

ماده ۳- بانک‏ها موظفند، قبل از اقدام به انعقاد قرارداد، عملیات موضوع جعاله را در حد نیاز بررسی و از اجرای قرار داد و برگشت جعل اطمینان حاصل نمایند.

تبصره در صورتی که اعطای تسهیلات از طریق جعاله برای اجرای طرح‏های تولیدی و یا خدماتی صورت گیرد، بانک‏ها مکلفند طرح مورد قرار داد را از لحاظ فنی ،مالی و اقتصادی (در حد نیاز بانک) بررسی و ارزیابی نمایند.

ماده ۴- در مواردی که بانک، عامل جعاله می‌باشد باید در قرارداد جعاله، اختیار بانک برای واگذاری انجام قسمتی از عمل معین به غیر تحت جعاله ثانوی ویا هر عنوان دیگری قید شود .در صورت انعقاد قرارداد جعاله ثانوی ،بانک مکلف است بر حسن اجرای قرار داد نظارت نماید.

تبصره در مواردی که بانک جاعل جعاله باشد عامل می‌تواند با موافقت بانک انجام قسمتی از کار را به دیگری واگذار نماید.

ماده ۵- تدارک مقدمات و تهیه مواد و مصالح و سایر لوازم مورد نیاز برای انجام عمل می‌تواند طبق قرار داد برعهده جاعل و یا عامل باشد.

ماده ۶- دریافت یا پرداخت قسمتی از مبلغ قرارداد جعاله به عنوان “پیش دریافت“ و یا “پیش پرداخت“ توسط بانک‏ها مجاز می‌باشد حداقل و یا حداکثر پیش دریافت و پیش پرداخت توسط شورای پول و اعتبار تعیین خواهد شد.

ماده ۷- مدت انجام و تصفیه مطالبات ناشی از جعاله حداکثر دو سال تعیین می‌گردد.[۱]

تبصره مدت انجام جعاله در مورد طرح‏های تولیدی و خدماتی از شمول حکم این ماده مستثنی وبه تشخیص هیئت مدیره هر بانک تعیین خواهد شد.

ماده ۸- جعل دریافتی توسط بانک‏ها باید علاوه بر پوشش هزینه‌های انجام شده مربوط حاوی سود معین برای بانک باشد، حداکثر و یا حداقل میزان سود توسط شورای پول و اعتبار تعیین خواهد شد.[۲]

ماده ۹- دریافت و یا پرداخت جعل، طبق قرارداد توسط بانک‏ها دفعتاً واحده و یا به دفعات با اقساط مساوی و یا غیر مساوی در سررسید و یا سررسیدهای معین بلامانع است.

ماده ۱۰ بانک‏ها می‌توانند در مواردی که عامل هستند، جهت حصول اطمینان از انجام تعهدات جاعل ناشی از قرارداد جعاله تامین کافی اخذ نمایند.

ماده ۱۱- بانک‏ها ترتیبی اتخاذ خواهند نمود تا عنداللزوم اموال موضوع عملیات ناشی از قرارداد جعاله بیمه شود.

این دستورالعمل مشتمل بر یازده ماده و سه تبصره در پانصد و بیست و پنجمین جلسه مورخ  ۱۹/۱/۶۳  شورای پول و اعتبار به تصویب رسید.

 

شماره: نب/۳۰۱۵/۶۸

تاریخ: ۱۸/۸/۱۳۶۵

بانک

برخی از بانک‏ها سئوالات متعددی در زمینه ،فروش کالاهای موضوع معاملات سلف و همچنین انجام عملیات جعاله از طریق وکالت را مطرح نموده‌اند.

بدینوسیله باطلاع می‌رساند که واگذاری وکالت در معاملات سلف و جعاله به ترتیب ذیل ممنوع است:

۱- واگذاری امر فروش کالای خریداری شده براساس معاملات سلف از طریق وکالت به خود فروشنده کالا .

۲- واگذاری انجام عملیات جعاله از طریق وکالت به جاعل.

 

شماره: نب /۱۹۳۷

تاریخ : ۱۹/۴/۱۳۷۴

جهت اطلاع مدیران عامل بانک‏های تجاری ومسکن ارسال گردید .

بدینوسیله به اطلاع می‌رساند شورای پول و اعتبار در هشتصد و چهل و هشتمین جلسه موخ ۳/۴/۱۳۷۴خود و ضوابط زیر را در خصوص نرخ و سقف تسهیلات جعاله تعمیر مسکن تصویب نمود :

الف:تسیهلات جعاله تعمیر مسکن حداکثر تا معادل ۲۰% سقف کلی تسهیلات مسکن اعطاء گردد.

ب- حداکثر سقف جعاله تعمیر مسکن کماکان ۸ میلیون ریال خواهد بود.[۳]

ج- نرخ سود مورد انتظار تسهیلات جعاله تعمیر مسکن معادل حداقل نرخ بخش خدمات و بازرگانی تعیین گردید .

د به منظور مصرف صحیح منابع و اختصاص دقیق آن به تعمیر و مرمت و بهسازی مسکن نظارت دقیق از سوی بانک‏ها انجام پذیرد.

هـ مدیریت نظارت و امور بانک‏ها گزارش عملکرد تسهیلات موضوع این مصوبه را مرتباً به صورت سه ماهه به شورا ارائه نماید.

خواهشمند است مقرر فرمایند نسبت به اجرای کامل و دقیق مصوبات فوق اقدام لازم به عمل آورند و به علاوه عملکرد آن بانک در مورد تسهیلات مذکور را در پایان هر فصل (سه ماهه) به این اداره ارسال فرمایند.

 

شماره: نب / ۶۱۹۵

تاریخ : ۲۲/۹/۱۳۷۴

جهت اطلاع مدیران عامل محترم بانک‏های تجاری ومسکن ارسال گردید .

پیرو بخشنامه شماره نب /۱۹۳۷ مورخ ۱۹/۴/۱۳۷۴ این اداره در خصوص ضوابط تسهیلات جعاله تعمیر مسکن بدینوسیله بند ۱ مصوبه هشتصد و پنجاه و ششمین جلسه مورخ ۴/۹/۱۳۷۴ شورای پول و اعتبار در مورد تعیین مدت بازپرداخت تسهیلات جعاله مسکن به شرح زیر جهت اطلاع و اقدام متقضی ابلاغ می‌گردد:

شورا مدت بازپرداخت تسهیلات جعاله مسکن را با نظر گرفتن ۶ ماه به عنوان دوره تعمیر (دوره تنفس) به شرح زیر تصویب نمود:

              مبلغ تسهیلات                             مهلت باز پرداخت

               ۳ میلیون ریال                                     ۴سال 

               ۵ میلیون ریال                                     ۶سال

               ۷ میلیون ریال                                     ۸سال

               ۸ میلیون ریال                                     ۹سال

خواهشمند است مقرر فرمایند، یک نسخه از بخشنامه داخلی آن بانک در این مورد را جهت اطلاع به این اداره ارسال فرمایند.

 

شماره: نب /۲۲۷۶

تاریخ : ۹/۴/۱۳۷۶

جهت اطلاع مدیران عامل محترم بانک‏های تجاری ارسال گردید.

عطف به نامه شماره ۲۰۵/۵۶۵۹۹ مورخ ۲۰/۳/۱۳۷۶ دفتر معاون اول محترم رئیس جمهور و نامه شماره ۲۵۵۴ مورخ ۱۳/۳/۱۳۷۶ وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در خصوص کمک به حل مشکل آن دسته از صاحبان مراکز تهیه و فروش مواد غذایی و اماکن غذائی و اماکن عمومی که جهت بهبود وضع بهداشتی و محل کسب خود (با نظارت فنی وزارت متبوع) نیازمند دریافت تسهیلات بانکی هستند، خواهشمند است در چارچوب ضوابط و مقررات موجود حتی‏الامکان تسهیلات مورد نیاز را در قالب عقد جعاله (در بخش خدمات و بازرگانی)، در اختیار متقاضیان مذکور قرار دهند.

بدیهی است که اعطای تسهیلات مورد بحث به اینگونه متقاضیان، منوط و موکول به ارائه معرفی نامه معتبر از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی همراه با گزارش کارشناسی مربوط مبنی بر لزوم عملیات بهسازی محیط کار و نیز اخذ تعهدات و وثائق لازم توسط آن بانک خواهد بود.

خواهشمند است مقرر فرمائید این بخشنامه بنحو مقتضی به کلیه واحدهای ذیربط در آن بانک ابلاغ گردد .

 

شماره: نت/۲۲۰۲

تاریخ :‌ ۳/۴/۱۳۷۸

جهت اطلاع مدیران عامل محترم کلیه بانک‏های تجاری وبانک مسکن ارسال گردید .

پیرو بخشنامه شماره نب /۱۹۳۷، مورخ ۱۹/۴/۱۳۷۴و بر اساس تصمیمات متخذه در نهصد و شانزده‌همین جلسه مورخ ۲/۳/۱۳۷۸ شورای پول و اعتبار ، اعمال ضابطه عمر واحد مسکونی برای اعطای تسهیلات جعاله تعمیر مسکن به ترتیب مشخص شده دربند  ب بخشنامه یاد شده الزامی نمی‏باشد و آن بانک می تواند با توجه به ضوابط و مقررات موجود تا سقف ۸ میلیون ریال تسهیلات جعاله تعمیر مسکن پرداخت نماید .

ضمناً نرخ سود تسهیلات مذکور معادل حداقل نرخ سود بخش خدمات و بازرگانی می باشد.[۴]

خواهشمند است مقرر فرمایند مراتب را به کلیه واحدهای ذیربط آن بانک ابلاغ و یک نسخه از بخشنامه داخلی آن بانک را نیز به این اداره ارسال دارند.

 

شماره: مب/۱۴۶۹

تاریخ: ۱۵/۹/۱۳۸۳

 

جهت اطلاع کلیه مدیران عامل بانکهای تجاری دولتی ارسال گردید.

 

احتراماً،

      پیرو بخشنامه مب/۱۲۴۰ مورخ ۱۶/۸/۱۳۸۳ موضوع ابلاغ مصوبه یکهزار و سی و دومین جلسه مورخ ۲/۸/۱۳۸۳ شورای محترم پول و اعتبار درخصوص افزایش مبلغ اعطایی تسهیلات جعاله به منظور مرمت و بازسازی واحدهای دارای ارزش ملی، فرهنگی و معماری به استحضار می‌رساند عبارت “اعطای تسهیلات به روش قبلی” در مصوبه فوق‌الذکر ناظر بر مدت بازپرداخت تسهیلات اعطایی می‌باشد که براساس مصوبات شورای محترم پول و اعتبار ۸ سال تعیین شده است.

 

شماره: مب/ ۱۲۴۰

تاریخ : ۱۶/۸/۱۳۸۳

 

جهت اطلاع کلیه مدیران عامل بانکهای تجاری دولتی و بانک مسکن ارسال گردید

احتراماً؛

      بدینوسیله بند سوم از مصوبات یکهزار و سی و دومین جلسه مورخ ۲/۸/۱۳۸۳ شورای محترم پول و اعتبار درخصوص افزایش مبلغ اعطایی تسهیلات جعاله به منظور مرمت و بازسازی واحدهای دارای ارزش ملـی، فرهنگی و معماری، به شرح ذیل به استحضار می‌رسد:

شورای پول و اعتبار با تقاضای وزارت مسکن و شهرسازی مبنی بر افزایش سقف فردی تسهیلات به میزان هفتاد میلیون ریال و افزایش سقف پنج ساله کلی تسهیلات تا میزان یکصد میلیارد ریال، از قرار هر سال بیست میلیارد ریال، موافقت نمود و مقرر داشت اعطای تسهیلات به روش قبلی و با نرخ حداقل بخش خدمات و بازرگانی در قالب عقد جعاله و با معرفی وزارت مسکن و شهرسازی توسط بانکهای عامل پرداخت شود.

      خواهشمند است مقرر فرمایند مراتب جهت اجرا به کلیه واحدهای ذیربط آن بانک ابلاغ گردد.

 

شماره: مب/ ۷۷۲

تاریخ : ۲۷/۴/۱۳۸۴

 

بانک

          به استحضار می‌رساند، ‌شورای محترم پول و اعتبار در یکهزار و چهل و چهارمین جلسه مورخ ۲۵/۴/۱۳۸۴ مراتب زیر را در مورد شناسایی درآمد عقود اسلامی بر مبنای روش تعهدی در نظام بانکی کشور به تصویب رساند:

”الف- درآمد عقود فروش اقساطی، اجاره به شرط تملیک، جعاله، خرید دین و قرض‌الحسنه در سررسید یا پایان سال،‌ هرکدام که زودتر باشد و همچنین درآمد حاصل از وجه التزام اقساط سررسید گذشته و معوق عقود مذکور در پایان هر دوره مالی بر اساس قرارداد قابل شناسایی است“.

”ب-   درآمد عقود مشارکت مدنی، مضاربه، سلف و جعاله و وجه التزام مربوط به تسهیلات سررسید گذشته و معوق فوق براساس قرارداد و برآورد متکی به ضوابط داخلی بانک در پایان هر دوره مالی قابل شناسایی برای انعکاس در حسابهای بانک خواهد بود“.

”ج-    طبق استانداردهای حسابداری در روش تعهدی لازم است به موارد زیر توجه شود:

v   جریان منافع اقتصادی مرتبط با قرارداد، به درون بانک محتمل باشد.

v   مبلغ درآمد موضوع قرارداد را بتوان به گونه‌ای اتکا پذیر اندازه‌گیری کرد“.

خواهشمند است دستور فرمایند مراتب در اسرع وقت به واحدهای ذیربط جهت اجرا ابلاغ گردد و برحسن اجرای آن نظارت شود. ضمناً در صورت وجود هرگونه ابهام یا سئوال در مورد نحوه اجرای مصوبه فوق مقتضی است با سازمان محترم حسابرسی هماهنگی لازم به عمل آید.

 

شماره: مب/ ۸۶۰

تاریخ : ۶/۵/۱۳۸۴

بانک

احتراماً؛

      پیرو بخشنامه شماره مب/ ۷۷۲ مورخ ۲۷/۴/۱۳۸۴ این اداره موارد ذیل درخصوص عقد جعاله و علت درج آن در بندهای الف و ب بخشنامه صدرالذکر به استحضار می‌رسد:

      بانکها براساس ماهیت قرارداد جعاله روشهای حسابداری متفاوتی را در هر مورد به کار می‌گیرند که لزوماً در همه موارد روش یکسان و متحدالشکلی نیست. مهمترین تفاوت را می‌توان در قراردادهای جعاله اولیه و جعاله ثانویه بین بانک و مشتریان مشاهده نمود. به همین دلیل چنانچه حسابداری جعاله در آن بانک شبیه حسابداری فروش اقساطی انجام شود لازم است روش شناسایی سود آن براساس رهنمود قسمت الف بخشنامه فوق‌الاشاره صورت گیرد. در مقابل چنانچه روش حسابداری (عمدتاً جعاله ثانویه)‌ عقد موصوف نزدیک به عقود مشارکت مدنی باشد روش شناسایی درآمد آن بر مبنای روش تعهدی اشاره شده در قسمت ”ب“ بخشنامه مذکور صورت می‌گیرد.

      ضمناً بدینوسیله به اطلاع می‌رساند مفاد دستورالعمل موضوع بخشنامه شماره مب/۲۰۴۰ مورخ ۱۳/۱۲/۱۳۸۲ از تاریخ ابلاغ بخشنامه صدرالذکر منسوخ می‌شود.

      خواهشمند است دستور فرمایید مراتب جهت اجرا به واحدهای ذیربط ابلاغ گردد./ص

 

 

 



[۱] – به نب/۶۱۹۵ مورخ ۲۲/۹/۱۳۷۴ درخصوص مدت بازپرداخت جعاله مسکن مراجعه شود.

[۲]شورای پول و اعتبار در جلسه ۷۱۳ مورخ ۵/۸/۱۳۶۹ مقرر داشت:

     به مشتریـانی که تمـام یا قسمتـی از بدهـی خود را قبـل از سررسید پرداخت می‏نمایند تخفیف سود اعطاء بشود. (بخشنامه شماره نب /۳۶۶۲ مورخ ۱۴/۹/۱۳۶۹و شماره نب /۴۷۱۸مورخ ۹/۱۱/۱۳۶۹).

[۳] – قسمتی از بند ب با توجه به مفاد بخشنامه شماره نت/۲۲۰۲ مورخ ۳۰/۴/۱۳۷۸ حذف شده است.

[۴] – حداقل نرخ سود بخش خدمات و بازرگانی هر سال از سوی بانک مرکزی ج.ا.ا. اعلام می‏گردد.